Een ruzie in een cafetaria liep onlangs zo hoog op dat een medewerkster haar werkgeefster grof uitschold. Zij greep direct in en gaf de medewerkster ontslag op staande voet. Begrijpelijk vanuit emotie misschien, maar juridisch bleek het uiteindelijk te kort door de bocht.

De zaak haalde het AD, dat er ook een poll aan koppelde. Daaruit bleek dat 53 procent van de lezers vindt dat iemand die zijn werkgever grof uitscheldt altijd op staande voet mag worden ontslagen. Dat gevoel zal veel ondernemers niet vreemd zijn. Wie dagelijks hard werkt, verantwoordelijkheid draagt voor medewerkers en klanten, en dan ook nog grof wordt uitgescholden, kan zich diep geraakt voelen.

Toch laat deze zaak zien dat arbeidsrecht niet alleen draait om wat begrijpelijk voelt, maar ook om zorgvuldigheid.

Een woordenwisseling op de werkvloer kan grote gevolgen hebben. Ontslag op staande voet vraagt altijd om zorgvuldige afweging.
Beeld: gegenereerd met behulp van ChatGPT.

Ontslag op staande voet is het zwaarste middel

Ontslag op staande voet betekent dat een werknemer per direct zijn baan en inkomen verliest. Vaak heeft dit ook gevolgen voor het recht op een WW-uitkering. Daarom kijkt een rechter streng naar zo’n besluit. Er moet sprake zijn van een dringende reden, de reden moet direct worden meegedeeld en de werkgever moet zorgvuldig handelen. De Rijksoverheid noemt onder meer diefstal, fraude of werkweigering als voorbeelden van ernstige misdragingen waarbij ontslag op staande voet aan de orde kan zijn.

In de besproken zaak ging het om een medewerker van een friet- en snackverkooppunt die een van de vennoten uitschold. De rechter oordeelde dat het ontslag op staande voet in dit geval geen stand hield. Belangrijk daarbij was onder meer dat het leek te gaan om een eenmalige emotionele uitbarsting en dat de medewerker al ruim zeven jaar in dienst was. Volgens de rechtbank had een minder vergaande maatregel, zoals een officiële waarschuwing, meer voor de hand gelegen.

Begrip is iets anders dan gelijk krijgen

Voor ondernemers in de frituurbranche is dit een herkenbare en leerzame uitspraak. In een cafetaria kan de druk hoog oplopen. Er wordt gewerkt met piekmomenten, hitte, wachtrijen, bezorgdruk en soms mondige klanten. Dat maakt ongewenst gedrag niet acceptabel, maar het betekent wel dat een rechter altijd naar de hele situatie kijkt.

Was er sprake van een incident of van een patroon?
Is de werknemer eerder gewaarschuwd?
Zijn er getuigen?
Is hoor en wederhoor toegepast?
Is de maatregel in verhouding tot wat er is gebeurd?
En zijn persoonlijke omstandigheden, zoals leeftijd en duur van het dienstverband, meegewogen?

Juist die optelsom bepaalt of ontslag op staande voet juridisch houdbaar is.

Wat kun je als ondernemer beter doen?

Wie wordt geconfronteerd met grof taalgebruik, bedreiging of ander grensoverschrijdend gedrag hoeft dat niet te accepteren. Maar handel niet alleen vanuit boosheid. Zet de werknemer, als dat nodig is, tijdelijk naar huis om de rust terug te brengen. Leg vast wat er is gebeurd, noteer wie erbij waren en geef de werknemer de kans om zijn of haar kant van het verhaal te vertellen.

Bij ernstig gedrag kan juridisch advies verstandig zijn vóórdat je tot ontslag op staande voet overgaat. Soms is een officiële waarschuwing, schorsing, mediation, een vaststellingsovereenkomst of een ontbindingsverzoek via de kantonrechter juridisch verstandiger dan een onmiddellijk ontslag.

Duidelijke huisregels helpen

Deze zaak onderstreept ook het belang van duidelijke gedragsregels binnen het bedrijf. Leg vast wat je van medewerkers verwacht in de omgang met collega’s, leidinggevenden en klanten. Benoem dat agressie, bedreiging, discriminatie en grof taalgebruik niet worden geaccepteerd. Bespreek dit niet alleen bij indiensttreding, maar ook regelmatig tijdens werkoverleggen.

Daarmee voorkom je niet elke escalatie, maar je staat als ondernemer sterker wanneer je moet ingrijpen.

De les voor de praktijk

De uitkomst van deze zaak betekent niet dat een medewerker de werkgever zomaar mag uitschelden. Het betekent wel dat ontslag op staande voet alleen standhoudt als de feiten, de ernst van het gedrag en de gevolgde procedure dat dragen.

De belangrijkste les voor ondernemers is daarom: stel grenzen, leg vast wat er gebeurt en handel zorgvuldig. Begrip voor de emotie van de ondernemer is er vaak wel, maar uiteindelijk telt of het besluit juridisch overeind blijft. 

Bronnen: Rechtbank Zeeland-West-Brabant, ECLI:NL:RBZWB:2026:4465; AD-poll bij artikel over ontslag na scheldpartij; Rijksoverheid over ontslag op staande voet.