Na Almere komt nu ook Haarlem met plannen om te sturen op het weren van fastfoodzaken en snackbars. Waar in Almere het idee ontstond om bedrijven te verbieden die frituren, richt de Haarlemse discussie zich breder op een hele sector. Daarmee schuift de lokale politiek opnieuw op richting eetsturing waarbij een grote groep ondernemers op voorhand worden uitgesloten.

Volgens berichtgeving van het Haarlems Dagblad heeft een raadsmeerderheid zich uitgesproken voor het weren van nieuwe snackbars en andere fastfoodzaken in de nog te bouwen buurt Hart voor Oostpoort, rond station Haarlem Spaarnwoude. De juridische uitwerking lijkt nog te moeten volgen, onder meer via tenderstukken, stedenbouwkundige kaders of het omgevingsplan. Juist daarom trekt ProFri nu aan de bel.

ProFri gaat een brief sturen aan het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad van Haarlem. Daarin vraagt de vereniging op welke juridische grondslag een dergelijke uitsluiting wordt gebaseerd, welke definitie de gemeente hanteert voor begrippen als “fastfood”, “snackbar” of “fastfoodzaak” en op basis van welke objectieve gegevens juist deze ondernemerscategorie zou moeten worden geweerd.

Van frituurverbod naar sectorverbod

Het verschil tussen Almere en Haarlem is belangrijk. In Almere ging het om het weren van bedrijven die frituren. Daarmee werd één bereidingswijze uitgelicht alsof frituren op zichzelf het probleem zou zijn. ProFri heeft daar eerder al bezwaar tegen gemaakt. Frituren is een professionele bereidingsmethode en zegt op zichzelf niets over de kwaliteit van een onderneming, de samenstelling van het aanbod of het eetpatroon van consumenten.

In Haarlem gaat de redenering verder. Daar wordt niet alleen een bereidingswijze verdacht gemaakt, maar feitelijk een hele categorie fastservicebedrijven. Dat raakt snackbars, cafetaria’s en andere ondernemers die onderdeel zijn van het dagelijkse voorzieningenaanbod in wijken en buurten.

Gezondheid vraagt om nuance

Wie gezondheid serieus neemt, kijkt naar het geheel. Het gaat om balans, frequentie, portiegrootte, beweging en het totale voedingspatroon. Een frietje, kroket of snack past prima binnen een normaal en gevarieerd eetpatroon.

Een gezonde leefomgeving ontstaat niet door één branche uit te sluiten, maar door een evenwichtige mix van voorzieningen, goede voorlichting en het stimuleren van bewuste keuzes. Ondernemers moeten worden beoordeeld op hun bijdrage aan de wijk, niet op basis van een vooraf opgeplakt label.

Juridische willekeur voorkomen

Zonder duidelijke definitie dreigt willekeur. Wanneer is een zaak “fastfood”? Geldt dat voor een snackbar, maar niet voor een broodjeszaak, pizzeria, sushizaak, supermarkt met warme snacks of restaurant met afhaalbalie?

Als gemeenten branches willen uitsluiten, moet dat zorgvuldig, proportioneel en objectief onderbouwd gebeuren. Algemene gezondheidsargumenten zijn daarvoor niet genoeg. Een gemeente zal moeten uitleggen welk ruimtelijk doel wordt gediend, waarom deze maatregel noodzakelijk is en waarom minder ingrijpende alternatieven niet volstaan.

Ons frietje blijft populair

Omdat ons frietje ongekend populair is - en dat ook zeker zal blijven - komen dit soort onzinnige ideeën meestal snel in de publiciteit. Dat geeft ProFri als vakvereniging de mogelijkheid om te reageren, vragen te stellen en de belangen van professionele frituurders onder de aandacht te brengen.

Maar ProFri kan adequater reageren wanneer signalen tijdig worden gedeeld. Speelt er in jouw gemeente iets vergelijkbaars? Wordt er gesproken over het weren van snackbars, frituurbedrijven of fastfoodzaken? Informeer dan meteen het secretariaat van ProFri.

Cafetaria’s horen bij de wijk

Snackbars, cafetaria’s en andere fastfoodbedrijven zijn onderdeel van wijken, dorpen en steden. Het zijn lokale ondernemers, werkgevers en ontmoetingsplekken. Veel fastfoodondernemers investeren juist in kwaliteit, hygiëne, vakmanschap, verantwoorde bereiding en gastvrijheid.

Deze bedrijven leveren bovendien een belangrijke bijdrage aan lokale werkgelegenheid. Voor veel jongeren vormt de cafetaria of snackbar een eerste bijbaan: laagdrempelig, dicht bij huis en midden in de samenleving.

ProFri roept gemeenten daarom op om te stoppen met willekeurige lokale eetregels. Als gemeenten willen werken aan gezondheid, doe dat dan zorgvuldig, onderbouwd en in gesprek met ondernemers. Gezondheid verdient serieus beleid. Geen kortzichtige verboden.

Afbeelding gegenereerd met behulp van ChatGPT