De aanhoudende droogte zorgt voor oplopende aardappelprijzen. Toch is dat voor ProFri niet de grootste zorg. Als vakvereniging maken wij ons vooral zorgen over de kwaliteit en beschikbaarheid van goede frietaardappelen in de periode tot aan de oogst van 2027. De aardappelen die dit seizoen worden geoogst, bepalen immers in belangrijke mate met welke kwaliteit friet de sector de komende twaalf maanden moet werken.

De huidige weersomstandigheden hebben een directe invloed op de groei en ontwikkeling van aardappelen. Door het gebrek aan neerslag blijven knollen kleiner en is de kans op kwaliteitsproblemen groter. Denk hierbij aan een lager onderwatergewicht, meer interne gebreken, doorwas na regenval en een minder uniforme sortering. Dit heeft niet alleen gevolgen voor de opbrengst per hectare, maar vooral voor de verwerkbaarheid en uiteindelijk voor de kwaliteit van de friet.

De prijs van een frietje wordt door veel meer bepaald

De stijgende aardappelprijzen zullen ongetwijfeld de aandacht trekken en zullen we als vakvereniging weer vragen krijgen uit de media. Toch hoeft deze stijging niet automatisch te betekenen dat ook de prijs van een frietje fors stijgt. De aardappel vormt namelijk slechts een beperkt onderdeel van de totale kostprijs.

Personeelskosten, energie, huur, verpakkingen, transport en andere bedrijfskosten hebben uiteindelijk een veel grotere invloed op de verkoopprijs. Dat bleek ook het afgelopen jaar. Ondanks historisch lage aardappelprijzen werd een frietje nauwelijks goedkoper, omdat de overige kosten hoog bleven of verder stegen.

Oude oogst geeft de markt nog wat lucht

Een meevaller is dat er nog aardappelen uit de oogst van vorig jaar beschikbaar zijn. Een belangrijk deel daarvan is op contractbasis geteeld en ligt nog opgeslagen in afwachting van verwerking door de grote frietfabrikanten. Boeren hebben deze aardappelen maandenlang in goede conditie moeten houden. Dat brengt extra kosten en risico’s met zich mee, terwijl de contractprijs vaak al eerder is vastgelegd. Dankzij deze voorraden hoeft de industrie nog even niet volledig over te schakelen op de nieuwe oogst.

Kwaliteit bepaalt de komende twaalf maanden

Voor de frietsector is constante kwaliteit essentieel. Ondernemers moeten kunnen vertrouwen op aardappelen die geschikt zijn voor een stabiel bakproces en een constant eindresultaat. Wanneer de kwaliteit onder druk staat, heeft dat gevolgen voor de hele keten: van teler en verwerker tot de frituurondernemer en uiteindelijk de consument.

Juist daarom maken wij ons als vakvereniging meer zorgen over de kwaliteit en beschikbaarheid van geschikte frietaardappelen dan over de prijsontwikkeling. De oogst van 2026 bepaalt immers met welke aardappelen de sector tot aan de oogst van 2027 moet werken. Wanneer de kwaliteit tegenvalt of de beschikbaarheid beperkt is, kan dat veel grotere gevolgen hebben voor de branche dan een hogere aardappelprijs alleen.

Goede friet begint bij goede aardappelen

De komende weken worden bepalend voor het verdere verloop van het nieuwe aardappelseizoen. Natuurlijk houden wij ook de prijsontwikkeling in de gaten, maar voor ProFri staat iets anders voorop: de beschikbaarheid van voldoende kwalitatief goede frietaardappelen. Want uiteindelijk begint een goed frietje niet bij de prijs van de aardappel, maar bij de kwaliteit ervan.

Foto gemaakt door ProFri tijdens bezoek aardappelgroothander in Eindhoven