Achtergrond

Steeds meer cafetaria’s hebben hun zitgedeelte breder ontwikkeld. Gasten kunnen er niet alleen friet en snacks afhalen, maar ook lekker en betaalbaar een compleet menu eten, eventueel met een biertje of een glas wijn erbij. Dat wordt gewaardeerd, maar zodra je alcohol schenkt, krijg je ook te maken met een verplichting die in de praktijk gemakkelijk wordt onderschat.

Bijschrijfplicht raakt ook frituurzaken

ONL-voorzitter Erik Ziengs vraagt in De Telegraaf aandacht voor de bijschrijfplicht voor dagleidinggevenden. Werknemers die bij afwezigheid van de eigenaar of bedrijfsleider de leiding over de zaak hebben, moeten op het aanhangsel van de alcoholvergunning worden bijgeschreven.

Dat kost ondernemers tijd, geld en administratief werk. Bovendien sluit de regel volgens Ziengs onvoldoende aan op de praktijk. Horecabedrijven kennen regelmatig personeelswisselingen, terwijl de kosten en werkwijze per gemeente verschillen.

Het Adviescollege Toetsing Regeldruk concludeerde eerder dit jaar dat onvoldoende is onderbouwd welk probleem de bijschrijfplicht precies oplost en of de maatregel effectief is. Schrappen zou volgens het college jaarlijks ongeveer 3,2 miljoen euro aan regeldruk besparen. Het college noemt ook minder belastende alternatieven, zoals toepassing op basis van lokale risico’s.

ProFri is aangesloten bij ONL en ondersteunt de oproep om kritisch naar deze verplichting te kijken. Zeker een cafetaria met een zitgedeelte en voornamelijk dag- en avondhoreca laat zich moeilijk vergelijken met een uitgaansbedrijf waar openbare-ordeproblemen een veel grotere rol kunnen spelen.

Het kabinet onderzoekt inmiddels of de bijschrijfplicht meer lokaal en risicogericht kan worden georganiseerd. Uiterlijk in oktober 2026 volgt hierover een beleidsreactie. Vooralsnog is de huidige verplichting echter onverminderd van kracht.

Een bijgeschreven leidinggevende moet aanwezig zijn

De Alcoholwet is duidelijk: zolang de vergunde horecalokaliteit voor publiek geopend is, moet er iemand aanwezig zijn die als leidinggevende op de alcoholvergunning staat vermeld. Dat geldt niet alleen tijdens de drukke uren of op momenten waarop iemand daadwerkelijk alcohol bestelt.

Juist daar kan het in de praktijk misgaan. Denk aan een vroege maandagdienst, een collega die onverwacht op zaterdagavond inspringt of een bedrijfsleider die ziek wordt terwijl de ondernemer vrij is. Meestal ontstaat zo’n gat in het rooster niet door onwil, maar door een onverwachte wijziging.

Een diploma Sociale Hygiëne alleen is bovendien niet voldoende. De aanwezige persoon moet ook op het aanhangsel van de alcoholvergunning staan of als nieuwe leidinggevende formeel bij de gemeente zijn aangemeld.

Wie kan als leidinggevende worden bijgeschreven?

Een leidinggevende moet:

• minimaal 21 jaar oud zijn;
• niet in enig opzicht van slecht levensgedrag zijn en niet onder curatele staan;
• beschikken over voldoende kennis van sociale hygiëne;
• zijn opgenomen in het Register Sociale Hygiëne.

Voor die registratie is een door de Landelijke commissie sociale hygiëne erkend diploma of certificaat nodig. Controleer daarom niet alleen of iemand het diploma heeft, maar ook of de registratie daadwerkelijk in orde is. Raadpleeg het Register Sociale Hygiëne.

Stond iemand al vóór 1 juli 2023 in het oude register van SVH, dan moet die registratie uiterlijk 1 juli 2028 in het nieuwe register worden herbevestigd.

Bijschrijven regel je bij de gemeente

Een nieuwe leidinggevende meld je aan bij de gemeente waar je bedrijf is gevestigd. De gemeente controleert vervolgens of deze persoon aan de wettelijke eisen voldoet.

Na de formele ontvangstbevestiging van de gemeente mag de aangemelde leidinggevende in beginsel al als leidinggevende werken zolang de aanvraag wordt beoordeeld. Bewaar daarom zowel een kopie van de melding als de officiële ontvangstbevestiging bij de alcoholvergunning in je bedrijf. Let erop dat een automatische bevestiging van een digitaal formulier niet bij iedere gemeente ook de formele ontvangstbevestiging is.

De kosten, benodigde documenten en praktische afhandeling verschillen per gemeente. Wacht daarom niet tot de dag waarop je de nieuwe leidinggevende in het rooster nodig hebt.

Vertrekt iemand uit je bedrijf, laat die persoon dan ook van de vergunning verwijderen. Een oud-medewerker die nog wel op het aanhangsel staat, helpt je vanzelfsprekend niet om het rooster sluitend te krijgen.

Controleer nu je vergunning en rooster

Voorkomen is beter dan door schade en schande wijs worden. Controleer daarom:

• welke leidinggevenden momenteel op je vergunning staan;
• of daarmee alle openingsuren, vakanties en ziektegevallen kunnen worden opgevangen;
• of hun registratie in het Register Sociale Hygiëne klopt;
• of nieuwe leidinggevenden tijdig bij de gemeente zijn gemeld;
• of de juiste vergunning, het aanhangsel en eventuele ontvangstbevestigingen in het bedrijf aanwezig zijn.

Niet iedere gemeente reageert bij een controle op dezelfde manier. Waar de ene toezichthouder eerst waarschuwt, kan een andere gemeente direct handhavend optreden.

ProFri blijft samen met ONL zich inzetten voor regels die beter aansluiten op de dagelijkse praktijk. Maar zolang de wet niet is aangepast, blijft het belangrijk om je vergunning én je personeelsplanning op orde te hebben.

Foto is gegenereerd met behulp van ChatGPT