Regels beter afgestemd op praktijk

De regels voor wegwerpbekers en -bakjes die plastic bevatten worden aangepast. Het kabinet erkent dat de huidige SUP-regelgeving in de praktijk niet altijd werkbaar is, met name voor horecaondernemers zoals cafetaria’s, snackbars en andere frituurzaken. In een recente Kamerbrief kondigt staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat Thierry Aartsen aan dat de regels worden vereenvoudigd en beter worden afgestemd op de dagelijkse praktijk, zonder de Europese doelstelling om het gebruik van wegwerpplastic terug te dringen los te laten.

Voor veel frituurondernemers is dit een belangrijke stap. Juist in deze branche lopen consumptie ter plaatse en afhalen en meenemen vaak door elkaar, waardoor de bestaande regels tot onduidelijkheid en knelpunten leidden.

Erkenning van de praktijk in de frituurbranche

In de Kamerbrief wordt de horeca en fastfoodsector expliciet genoemd als sector waar de huidige regels onvoldoende aansluiten op de praktijk. Het kabinet erkent dat klanten in cafetaria’s en snackbars hun bestelling soms volledig ter plaatse nuttigen, soms meenemen, en vaak een combinatie daarvan. Die realiteit maakt het toepassen van strikte scheidslijnen tussen “ter plaatse” en “voor onderweg” lastig.

Die erkenning is belangrijk, omdat deze situatie mede aanleiding is geweest om de regelgeving te herzien en ondernemers meer keuzeruimte te geven.

Consumptie ter plaatse: hergebruik blijft uitgangspunt

Voor eten en drinken dat je ter plaatse laat consumeren, blijft hergebruik het uitgangspunt. Dat betekent dat herbruikbare bekers en bakjes de norm zijn waar dit goed uitvoerbaar is.

Tegelijkertijd komt er voor de horeca, waaronder de frituurbranche, meer ruimte om af te wijken van deze hoofdregel wanneer hergebruik in de praktijk lastig is. In dat geval mag je gebruikmaken van wegwerpbekers en -bakjes die plastic bevatten, mits je voldoet aan een aantal voorwaarden. Zo moeten deze verpakkingen apart worden ingezameld en gerecycled en moet een wettelijk vastgesteld inzamelpercentage worden gehaald. Ook geldt een meldplicht bij de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) en moet je kunnen aantonen dat je aan de voorwaarden voldoet.

Belangrijk is dat niet langer alleen PET-verpakkingen onder deze uitzondering vallen. Ook papieren bekers en bakjes met een plastic coating mogen onder voorwaarden worden gebruikt. Daarnaast vervalt de discussie over het exacte plasticpercentage: bepalend is alleen of een verpakking plastic bevat of niet. Dit maakt de regels eenvoudiger en beter handhaafbaar.

Afhalen en bezorgen: geen verplichte meerprijs

Voor afhaal en bezorgen – een kernactiviteit voor veel frituurzaken – wordt de verplichte meerprijs voor plastic wegwerpbekers en -bakjes definitief afgeschaft. De ILT handhaaft hier al niet meer op en dat blijft zo.

Wel blijft de verplichting bestaan om een herbruikbaar alternatief aan te bieden. Dat kan door het accepteren van een eigen beker of bakje van de klant (Bring Your Own) of door zelf een herbruikbaar systeem aan te bieden. Hiermee worden ondernemers alvast voorbereid op strengere Europese regels die in de komende jaren gaan gelden.

Handhaving en invoering

De aangekondigde aanpassingen worden in 2026 verder uitgewerkt in een wijziging van de Regeling kunststofproducten voor eenmalig gebruik. Het streven is dat de nieuwe regels in 2027 in werking treden. Tot die tijd past de ILT de handhaving aan, zodat ondernemers de tijd krijgen om zich voor te bereiden op de nieuwe situatie.

Wat betekent dit concreet voor jouw cafetaria of snackbar?

• Je krijgt meer duidelijkheid over wat wel en niet mag bij consumptie ter plaatse en bij afhalen.
• Bij ter plaatse eten blijft hergebruik de norm, maar als dat in jouw situatie lastig is, mag je kiezen voor wegwerpverpakkingen met plastic, mits je deze correct inzamelt en recycleert en je je meldt bij de ILT.
• Papieren bekers en bakjes met een plastic coating mogen onder voorwaarden worden gebruikt; het plasticpercentage speelt geen rol meer.
• Bij afhalen en meenemen hoef je geen meerprijs meer te rekenen voor wegwerpverpakkingen.
• Je moet wél een herbruikbaar alternatief aanbieden, bijvoorbeeld via Bring Your Own.
• Richting 2030 wordt hergebruik bij consumptie ter plaatse vanuit Europa verplicht, dus het blijft belangrijk om hier tijdig op in te spelen.

Aansluiting bij eerdere inzet van ProFri

De aangekondigde wijzigingen sluiten aan bij de punten die ProFri eerder onder de aandacht bracht in een rapportage aan de staatssecretaris. Daarin wees de vereniging op de onwerkbaarheid van de SUP-regels voor de frituurbranche, met name door de combinatie van consumptie ter plaatse en afhalen. Dat deze praktijkproblemen nu expliciet worden erkend en vertaald naar aangepaste regelgeving onderstreept het belang van structurele belangenbehartiging voor de sector.