Veel frituurondernemers willen verduurzamen en overstappen van gas op elektriciteit, maar lopen daarbij tegen de grenzen van het elektriciteitsnet aan. ONL voor Ondernemers vraagt de Tweede Kamer om meer duidelijkheid over beschikbare netcapaciteit, betere mogelijkheden voor energieopslag en maatregelen die rekening houden met de praktijk van het mkb. ProFri heeft ONL daarnaast gevraagd aandacht te besteden aan de VEKI-subsidieregeling, die momenteel niet toegankelijk is voor de horeca.

Foto: ProFri directeur Sven Flapper (links) en ONL voorzitter Erik Ziengs
In aanloop naar het commissiedebat over netcongestie en het elektriciteitsnet op 25 november heeft ONL een position paper gedeeld met Tweede Kamerleden. Daarin worden de belangrijkste knelpunten voor het midden- en kleinbedrijf beschreven, met aanbevelingen om ondernemers meer mogelijkheden te geven om te investeren en te verduurzamen.
ONL noemt daarbij nadrukkelijk de zelfstandige snackbarhouder als voorbeeld. Veel ondernemers willen hun gasgestookte frituurinstallatie vervangen door een elektrische installatie, maar hebben daarvoor een zwaardere elektriciteitsaansluiting nodig. Door netcongestie is die niet altijd beschikbaar en ontbreekt vaak duidelijkheid over wanneer uitbreiding wel mogelijk wordt.
Een frituurinstallatie laat zich niet zomaar uitschakelen
ONL pleit onder andere voor het stimuleren van flexibel energieverbruik, maar waarschuwt dat flexibiliteit geen algemene voorwaarde mag worden voor toegang tot het elektriciteitsnet.
Voor de frituurbranche is dat een belangrijk uitgangspunt. Een frituurondernemer kan zijn energieverbruik nu eenmaal niet onbeperkt verschuiven naar momenten waarop het elektriciteitsnet minder wordt belast. Juist tijdens de drukste verkoopuren moeten de frituurinstallaties op volle capaciteit kunnen draaien.
Daarnaast vraagt ONL om betrouwbare informatie van netbeheerders over de beschikbaarheid van extra netcapaciteit. Ondernemers moeten weten waar ze aan toe zijn om investeringen verantwoord te kunnen plannen.
Ook batterijopslag kan een bijdrage leveren. Daarmee kunnen ondernemers pieken in het elektriciteitsverbruik opvangen en meer gebruikmaken van zelf opgewekte elektriciteit. De investeringen zijn echter aanzienlijk en de financiële haalbaarheid is lang niet altijd vanzelfsprekend. Batterijen kunnen bovendien niet in alle gevallen een zwaardere aansluiting vervangen.
ProFri vraagt aandacht voor VEKI-subsidie
Naast de knelpunten die ONL in de position paper benoemt, heeft ProFri aandacht gevraagd voor de subsidieregeling Versnelde Klimaatinvesteringen Industrie (VEKI).
Deze regeling ondersteunt ondernemingen bij investeringen in bewezen technieken die de CO₂-uitstoot verminderen, maar waarvan de terugverdientijd zonder subsidie te lang is. De regeling is momenteel gericht op industriële activiteiten. Horecaondernemers komen daardoor niet in aanmerking.
Dat is opmerkelijk, want ook in de horeca kunnen aanzienlijke investeringen nodig zijn om het gebruik van fossiele energie terug te dringen. Denk aan het vervangen van gasgestookte frituurinstallaties door elektrische apparatuur.
Volgens ProFri verdient het daarom aanbeveling om de VEKI-regeling ook toegankelijk te maken voor de horeca. Daarvoor zou de huidige sectorafbakening moeten worden verruimd. Horecaondernemers met passende verduurzamingsprojecten zouden dan, mits zij aan de overige voorwaarden voldoen, eveneens voor ondersteuning in aanmerking kunnen komen.
ProFri heeft ONL gevraagd dit punt mee te nemen in de belangenbehartiging richting Den Haag.
Ook toekomst VEKI vraagt aandacht
De VEKI-regeling is formeel verlengd tot 1 augustus 2030. Dat betekent echter niet dat er voor al die jaren ook daadwerkelijk subsidiebudget beschikbaar is.
Voor 2027 heeft het kabinet € 77 miljoen gereserveerd voor een nieuwe openstellingsronde. Daarbij is nadrukkelijk sprake van een eenmalige verlenging. Op basis van de huidige budgetten wordt de regeling in 2027 voor het laatst opengesteld.
Daarom vraagt ProFri niet alleen aandacht voor verruiming van de regeling naar de horeca, maar ook voor de beschikbaarheid van voldoende financiële middelen na 2027.
Het zou immers jammer zijn wanneer een bestaande subsidieregeling pas toegankelijk wordt voor een grotere groep ondernemers op het moment dat de financiering ervan afloopt.
Verduurzamen moet ook mogelijk zijn
De energietransitie vraagt veel van ondernemers. Investeren in nieuwe apparatuur, elektrische installaties en eventueel batterijopslag brengt aanzienlijke kosten met zich mee. Tegelijkertijd blijven ondernemers afhankelijk van de mogelijkheden die het elektriciteitsnet biedt.
ProFri vindt het belangrijk dat bij het ontwikkelen van maatregelen niet alleen naar technische mogelijkheden wordt gekeken, maar ook naar de dagelijkse bedrijfsvoering en financiële draagkracht van kleinere ondernemers.
Ondernemers die willen verduurzamen, moeten daarvoor ook daadwerkelijk de mogelijkheden krijgen. Dat vraagt niet alleen om voldoende capaciteit op het elektriciteitsnet, maar ook om passende financiële ondersteuning.
ONL volgt het commissiedebat van 25 november en de vervolgstappen die daaruit voortkomen. ProFri blijft daarbij aandacht vragen voor de specifieke belangen van de frituurbranche.
