De zorgen over de komende aardappeloogst zijn nog niet weggenomen, of een volgend risico dient zich alweer aan. De strijd rond de Zwarte Zee belemmert opnieuw de uitvoer van Oekraïense landbouwproducten. Daardoor kunnen niet alleen zonnebloemolie en andere plantaardige oliën, maar ook graan en tal van voedingsmiddelen duurder worden. Een nieuwe kostengolf is nog geen zekerheid, maar waakzaamheid is geboden.
De ontwikkelingen rond frietaardappelen, frituurolie en graan kunnen de kostendruk de komende maanden verder opvoeren. Illustratiebeeld: AI-gegenereerd.
Aardappeloogst moet duidelijkheid geven
Door de aanhoudende droogte bestaan er zorgen over de opbrengst en vooral de kwaliteit van de frietaardappelen. September en oktober zijn de traditionele oogstmaanden. Pas dan wordt duidelijk hoeveel aardappelen werkelijk geschikt en voldoende bewaarbaar zijn voor verwerking tot friet. Die oogst bepaalt voor een belangrijk deel wat ons te wachten staat totdat de eerste aardappelen van oogst 2027 beschikbaar komen.
Risico zit vooral in de uitvoer
Oekraïne en Rusland behoren samen tot de belangrijkste leveranciers van zonnebloemolie op de wereldmarkt. Nieuwe aanvallen op havens en andere infrastructuur rond de Zwarte Zee verstoren de uitvoer. Reuters meldde halverwege augustus al vertragingen bij leveringen van zonnebloemolie en een verschuiving van grote afnemers naar sojaolie.
Dat betekent nog niet dat er wereldwijd te weinig zonnebloemolie is. De Amerikaanse landbouwdienst USDA verwacht voor het seizoen 2026/2027 juist een hogere wereldproductie en enig herstel van de voorraden. Het gevaar zit vooralsnog vooral in geblokkeerde handelsroutes, vertragingen en onrust op de markt.
Wanneer grote afnemers noodgedwongen overstappen op soja-, raapzaad- of palmolie, neemt ook daar de vraag toe. Zo kan een probleem met zonnebloemolie doorwerken in de prijzen van andere frituuroliën.
Ook graan werkt breed door
Dezelfde exportproblemen raken de graanmarkt. De FAO meldde over juli al een stijging van de internationale graanprijzen met 3,4 procent. Tarwe werd in één maand 5,8 procent duurder. Hogere graanprijzen werken uiteindelijk door in broodjes, meel, paneermeel, snacks en via veevoer ook in andere voedingsmiddelen.
Geen reden voor paniekaankopen
De situatie is serieus genoeg om goed te volgen, maar vormt geen aanleiding om massaal frituurolie in te slaan. Juist een run op olie kan voor lege voorraden en ongecontroleerde prijsstijgingen zorgen, zoals we aan het begin van de oorlog in Oekraïne zagen.
Blijf daarom in contact met je leverancier, let op prijsafspraken en volg je kostprijs scherp. Want wanneer aardappel, olie en graan tegelijk duurder worden, komt de marge opnieuw van meerdere kanten onder druk te staan. ProFri blijft de ontwikkelingen volgen en informeert de leden zodra er meer duidelijkheid is.
