Wie in een cafetaria naar het frisdrankenaanbod kijkt, ziet dat er de afgelopen jaren veel is veranderd. Zero-varianten hebben een vaste plaats gekregen in de koeling en bij sommige ondernemers worden frisdranken zonder suiker inmiddels nadrukkelijker gepromoot dan de varianten met suiker.

Dat sluit aan bij de ontwikkeling die brancheorganisatie FWS ziet. Uit het Nationale Frisse Drankenonderzoek 2026 blijkt dat consumenten steeds gevarieerder frisdrank drinken en dat light- en zero-varianten inmiddels heel gewoon zijn geworden. Minder of geen suiker speelt daarbij voor veel consumenten een belangrijke rol.

De verschuiving komt dus niet alleen voort uit beleid of maatschappelijke discussies. De consument zelf verandert mee.

Zero is allang geen uitzondering meer

Ook in cafetaria’s zien we dat terug. Waar suikervrije frisdrank ooit vooral een alternatief was voor een relatief kleine groep gasten, hoort zero tegenwoordig gewoon bij het assortiment.

Tegelijk blijft er behoefte aan keuze. De ene gast kiest bewust voor zero, de andere wil juist de vertrouwde regular variant. Smaak blijft daarbij vanzelfsprekend belangrijk.

Dat maakt het voor frituurondernemers interessant om eens anders naar de presentatie van frisdranken te kijken. Niet met de vraag welke keuze we voor de consument moeten maken, maar welke keuze we het meest vanzelfsprekend aanbieden.

Moet zero de standaard worden?

Wanneer iemand een menu bestelt met friet, een snack of burger en een frisdrank, is de variant met suiker vaak nog steeds de vanzelfsprekende keuze. Je zou dat ook kunnen omdraaien: bied bij een menu standaard een zero-variant aan en laat de gast, als hij dat wil, kiezen voor regular.

Dat betekent nadrukkelijk niet dat frisdrank met suiker uit het assortiment moet verdwijnen.

Een keuze makkelijker maken is iets anders dan een keuze onmogelijk maken.

Voor veel ondernemers zal zero als standaard nu nog een stap te ver zijn. En niet iedere cafetaria hoeft morgen zijn menubord aan te passen. Maar het is wel een ontwikkeling om over na te denken.

Kijk bijvoorbeeld eens naar je eigen verkoop. Hoe groot is het aandeel zero inmiddels? Welke keuzes maken vaste gasten? En verandert het bestelgedrag wanneer een zero-variant bij menu’s prominenter wordt aangeboden?

Verleiden in plaats van voorschrijven

Ook vanuit de overheid is er veel aandacht voor het terugdringen van de consumptie van suikerhoudende dranken. Dat maakt het des te belangrijker dat ondernemers zelf blijven nadenken over wat zij kunnen en willen doen.

Daarbij past volgens ProFri een duidelijke grens.

We spreken de overheid aan wanneer beleid doorslaat in verboden, beperkingen of het voorschrijven van wat consumenten zouden moeten eten of drinken. Dan moeten we niet zelf dezelfde fout maken.

Friet, een kroket en een blikje frisdrank mogen gewoon onderdeel zijn van een genietmoment. De consument bepaalt uiteindelijk zelf wat hij bestelt.

Maar keuzevrijheid betekent niet dat een ondernemer geen richting mag geven aan zijn assortiment. Water zichtbaar aanbieden, voldoende zero-varianten beschikbaar hebben, die varianten prominenter presenteren of eens experimenteren met zero als standaardkeuze bij een menu: het kan allemaal zonder de keuzevrijheid van de gast aan te tasten.

Misschien hoeft de vraag daarom niet te zijn: moeten we stoppen met frisdrank met suiker?

Een interessantere vraag is: kunnen we de keuze zonder suiker vanzelfsprekender maken, zonder de keuze met suiker weg te nemen?

Dat is geen betutteling. Het is inspelen op een ontwikkeling die bij de consument zelf al gaande is.

Foto ter illustratie gemaakt met behulp van ChatGPT