Onze zuiderburen vieren de Week van de Friet. Nieuw onderzoek laat zien dat de traditionele puntzak terrein verliest aan het kartonnen bakje. In Nederland vond die omslag al veel eerder plaats, al bleven klassieke frietconcepten als Bram Ladage en Manneken Pis de puntzak altijd trouw. Opmerkelijk genoeg is de puntzak tegenwoordig ook bij hippe frietzaken weer volop in beeld. En er is meer dat opvalt in de Belgische cijfers.
Het Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing (VLAM) liet 2.200 Belgen ondervragen over hun frietgewoonten. Van hen kiest 61 procent voor een kartonnen bakje en 26 procent voor een puntzak. De regionale verschillen zijn groot: in Oost-Vlaanderen heeft 84 procent een voorkeur voor het bakje, terwijl in Namen 60 procent liever een puntzak heeft.
Van vanzelfsprekend naar onderscheidend
In Nederlandse cafetaria's en snackbars maakte de puntzak tientallen jaren geleden grotendeels plaats voor het kunststof bakje. Tegenwoordig worden steeds vaker kartonnen alternatieven gebruikt. Een bakje is handig voor afhaalmaaltijden, sauzen en vooral rijkelijk belegde friet.
Maar de puntzak bleef bestaan. Klassieke frietconcepten als Manneken Pis en Bram Ladage zijn hem altijd trouw gebleven. En bij hippe frietzaken in grote steden is de puntzak opnieuw een geliefde presentatievorm. Hij past bij het beeld van verse friet, ambacht en eten uit de hand.
Zodra bijzondere toppings de hoofdrol krijgen, verandert de keuze. Bij Frites Atelier en het recent geopende Le Niche in Amsterdam zijn bakjes praktischer voor de uitgebreide frietcreaties. De verpakking volgt dus het product én het concept.
Hoe vaak naar de frituur?
Ook de Belgische bezoekfrequentie verdient aandacht. Meer dan de helft van de Vlamingen bezoekt minstens één keer per maand een frituur. Dat klinkt minder vanzelfsprekend dan het vertrouwde wekelijkse frietmoment. Toch is voorzichtigheid geboden: in 2025 meldde VLAM eveneens dat 55 procent minstens maandelijks kwam, onder wie 22 procent wekelijks. Op basis van de nieuwe cijfers alleen valt dus geen verdere daling vast te stellen.
Voor Nederlandse ondernemers blijft de bezoekfrequentie minstens zo belangrijk als de besteding per bezoek. Hogere verkoopprijzen kunnen omzetgroei opleveren, ook wanneer klanten minder vaak komen. Uiteindelijk draait rendement niet alleen om wat op de kassabon staat, maar ook om het aantal terugkerende gasten.
Frietcultuur blijft sterk
De Belgische friettraditie staat nog altijd stevig. Volgens het onderzoek beschouwt 86 procent friet van de frituur als onderdeel van de Belgische cultuur en gaat 78 procent vrijwel altijd naar dezelfde frituur.
Ook Nederland kent een bijzondere frituurcultuur. Het Nederlands Frituurcentrum nam eerder het initiatief om onze vaderlandse afhaalfrituur als immaterieel erfgoed onder de aandacht te brengen. Van de vaste frietdag tot de snackbar om de hoek: een traditie die al generaties lang deel uitmaakt van ons dagelijks leven en het verdient om behouden te blijven.
Of de friet nu uit een puntzak of een bakje komt: kwaliteit, gemak en vakmanschap bepalen of de klant terugkomt.
Meer over onze traditie: De vaderlandse afhaalfrituur – Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland
